Menu

Interview met Theo Rinsema

Welke mindset hebben ondernemers nu en in de toekomst nodig rondom digitale transformatie? Hoe bed je dat in in de cultuur van je organisatie en wat betekent dit voor je leiderschapsstijl? Theo Rinsema is de voormalig General Manager van Microsoft Nederland en voorzitter van de RvC van Motion10. In dit interview licht hij toe waarom succesvol zijn in tijden waarin een steeds verhogend tempo van verandering de norm is, alles te maken heeft met ‘Conscious Leadership’.

Theo Rinsema is oprichter van Shift Patrol, een netwerkorganisatie gericht op het helpen veranderen van organisaties. Dit zijn organisaties die op een nieuwe – open – manier willen werken, en waarde willen creëren terwijl de carbon footprint wordt verlaagd. Daarnaast vervult hij een aantal non-executive rollen in het Nederlandse bedrijfsleven. Theo is een graag geziene spreker op het gebied van digitale transformatie en de cultuurverandering die dit met zich meebrengt. Vanwege zijn expertise en de inzichten die hij deelde was het een plezier om hem één-op-één te spreken over deze thema’s.

Wat is de belangrijkste ontwikkeling op het gebied van digitale technologie waar ondernemers nu op in zouden moeten springen?

Theo: “We moesten altijd leren hoe je met een computer werkt, met een programma, met het internet. Wat we nu zien bij de ontwikkeling van technologie, is dat die technologie steeds meer vóór ons gaat werken. Zoals je personal assistant die jou tijdig waarschuwt dat je eerder weg moet omdat er files zijn, of sensoren die de servicemonteur waarschuwen dat een lift bijna gaat uitvallen en dus onderhoud nodig heeft. Het is belangrijk dat we ons beseffen dat we in die fase zitten. Veel mensen praten over de robotisering van werk; ‘gaan er banen wegvallen?’ Robotisering gaat ervoor zorgen dat er veel meer technologie en data komt. Maar ook dat mensen veel meer gaan doen waarvoor we op aarde zijn; minder taakgericht werk, en juist creatiever werk.”

“Wat we nu een computer noemen, was vroeger een mens. Als je 50, 60 jaar terug gaat, had je mensen die procesverwerking deden. Nu doet de computer dat.”

Deze verschuiving heeft volgens Theo sterke implicaties voor de manier waarop je de processen in je bedrijf inricht. En daarmee voor het benodigde leiderschap.

Welke mindset zouden ondernemers volgens jou moeten hebben ten aanzien van Digital Transformation?

Theo: “Persoonlijk heb ik niet zoveel met de term ‘Digital Transformation’. Digital Transformation wordt een doel op zich, lijkt het. Maar dat is het natuurlijk niet. Als bedrijf is het ten eerste wel belangrijk om je continu te verdiepen in de nieuwe mogelijkheden van technologie. Het tweede wat je moet doen is je afvragen: ‘En wat betekent dat voor mijn huidige business model? Waar zitten de kansen om mijn business model te verbeteren en daarmee mijn dienstverlening aan de klant?’ Een voorbeeld: agrarische bedrijven hebben maar een paar keer per jaar grondverzetmachines nodig. Ik hoorde laatst van een startup die driverless grondverzetmachines biedt, ‘as-a-service’. Waarbij ze met drones boven het veld vliegen om te bepalen wat het beste moment is. Geen koop, geen huur.

‘Wij bepalen wat het beste moment is voor bijvoorbeeld de oogst, daardoor heb jij hogere omzet, je hoeft niet te investeren in dure apparatuur maar hebt een abonnement.’

Dat is pas meerwaarde creëren voor je klant. Als je nu had gesproken van Digital Transformation, was je nooit op dat idee gekomen. Het gaat er dus om dat je, vanuit de (onbewuste) wensen van je klant gaat bedenken wat voor toegevoegde waarde je kunt bieden met behulp van de nieuwste technologische ontwikkelingen.”

Wat betekent dat voor de cultuur en het leiderschap in organisaties van vandaag de dag?

Theo: “We komen uit een tijd waarin een leider eigenlijk een hiërarchische positie heeft, maar ook een bepaalde status. Bijvoorbeeld een parkeerplek, een grotere kamer dan de rest, et cetera. Conscious Leadership heeft ermee te maken dat je je meer bewust bent van de rol die je hebt als leider in de organisatie. Dat heeft minder te maken met hiërarchie, maar meer met het verbinden van je mensen. Kunnen ze elkaar vinden? Kennen ze elkaars talenten? Werkt je bedrijf als een netwerk, werken mensen gericht op en in dienst van de klant? Hoe zorg je ervoor dat die leider begrijpt dat hij of zij meer dienend moet zijn? Wat gekoppeld is aan de ontwikkeling van Conscious Leadership is ‘Awakening the Workplace’; dat mensen niet wachten op wat ze moeten doen, maar zelf vanuit de ‘Why’ van een bedrijf weten en voelen wat ze kunnen bijdragen.”

``Hoe zorg je dat een organisatie een zelfsturend geheel wordt?``

“Als je gaat kijken naar voorbeelden dan denk je aan Zappos; een holacratisch werkende organisatie. De manier waarop we nu werken stamt uit de industriële revolutie, onze managementvormen hebben zich nog maar een klein beetje aangepast. Bedrijven uit de industriële revolutie werken als een pyramide. Door de snelheid van de buitenwereld is een pyramide te traag om zich aan te kunnen blijven passen. Bij een holacratisch model werkt de organisatie als een verzameling van cirkels. Wat je daarmee bereikt is dat teams zichzelf sturen. Zelf weten wat er gedaan moet worden.” Hoe zorg je ervoor dat je die technologische ontwikkelingen dan ten volste kunt benutten als organisatie?

“In een wereld die zo turbulent-dynamisch is als die van vandaag, moet je bereid zijn om risico’s te nemen. Het grootste risico van vandaag is dat je niet bereid bent om risico’s te nemen. Dat moet ook een cultuurwaarde zijn.”

“Innovatie begint met leiderschap, en daar hoort ook voorbeeldgedrag bij. En sturen op de juiste balans tussen concrete resultaten en risico. Op het moment dat je stuurt op de voorspelbaarheid van resultaten, is dat natuurlijk heel goed. Halen verkopers hun targets? Halen we onze doelen? Het nadeel is alleen dat mensen daardoor steeds minder bereid zijn om risico’s te nemen. Dus als leider moet je een oplossing vinden waarbij je nog steeds stuurt op output, maar bereidheid tot risico nemen en creativiteit stimuleert. Bijvoorbeeld door mensen ook te belonen voor het bedenken en uitproberen van nieuwe ideeën of concepten.”

“Een leiderschapsstijl waarbij je stuurt op output, maar ruimte beschikbaar laat voor het nemen van risico: dat is de uitdaging voor leiders van nu.”

“Een tweede punt: afhankelijk van de schaalgrootte moet je een keuze maken: ga ik de verandering waarbij ik dingen wil uitproberen, in de hele organisatie uitzetten? Of ga ik dat aan de ‘rand’ van de organisatie doen? Bijvoorbeeld met een innovatieteam? Het is afhankelijk van de organisatie wat nu het wijste is op dit moment.” Wat zijn de eerste praktische stappen die veel organisaties in Nederland zouden moeten gaan maken? Theo: “De uitdaging is nu om een ambidexter organisatie te worden. Een organisatie dus, die als het ware zowel links- als rechtshandig is. Bijvoorbeeld: door zowel de huidige business draaiende te houden, als nieuwe markten en kansen te verkennen en te ontplooien. Operational efficiency combineren met creativiteit. Als leider moet je je daarbij goed bewust zijn van het feit dat je niet weet wat je niet weet. Wees nieuwsgierig, houd jezelf een spiegel voor. Ten tweede: technologie ontwikkelt zich heel snel. Dus gebruik die onbevangenheid om op de hoogte te blijven van wat er feitelijk gebeurt. Stel jezelf de vraag: ‘Wat zijn nu de mogelijkheden met die nieuwe technologie voor ons huidige business model? Wat kunnen we er nu mee?’ Ten slotte: Als je als bedrijf wendbaar wilt zijn, dan moet je software-architectuur ook wendbaar zijn. System Integration en Business Integration zijn heel belangrijke zaken om op orde te hebben. Op het moment dat je een nieuw business idee hebt (zoals die grondverzetters) moet je je afvragen: ‘Hoe zorg ik ervoor dat een idee snel in onze IT-omgeving toegepast kan worden? En in onze processen?’ Het veranderen van structuren en processen, en daarmee de cultuur, begint allemaal met het management. En dus met leiderschap.”

Download nu ons klantmagazine 'M'

Wilt u meer informatie en inspiratie over het begeleiden van uw organisatie in de digitale transformatie? Download dan nu onze ‘M’ Magazine.

Lees meer