Menu

Future: Fast Forward – Interview met Wouter Volkeri

Om u te helpen een visie te vormen op hoe digitale innovatie ook uw business gaat veranderen, interviewde Motion10 enkele visionairs op het gebied van data en innovatie in het Nederlandse bedrijfsleven. In de serie Future: Fast Forward spreekt Motion10 met een aantal visionairs op het gebied van data en innovatie, met als rode draad één centrale vraag: hoe ziet het werken en leven in organisaties er over tien jaar uit?

Wouter Volkeri is Strategisch Consultant Business Analytics bij Motion10. In die rol houdt hij zich bezig met het vertalen van de bedrijfsvisie, -strategie, -doelen en -ambities van klanten naar effectieve stuurinformatie.

Ik sprak ontspannen en onder het genot van een biologische cappuccino met Wouter over het vrijmaken van tijd, en het loslaten van oude patronen en structuren.

Meer flexibele en schaalbare verdienmodellen

Allereerst schetst Wouter zijn visie op de toekomst van werk en organisaties. Hoe voegen we over tien jaar en verder in de toekomst nog waarde toe? Wouter: “Ik ben ervan overtuigd dat verdienmodellen van heel veel bedrijven gaan veranderen. We gaan steeds meer naar een verdienmodel rondom data.

Uber, AirBnB; dat soort voorbeelden kennen we allemaal. Ik weet zeker dat dit soort exponentiële organisaties in veel meer sectoren opkomen, meer schaalbaar worden dan de concurrentie, en veel flexibeler kunnen opereren. Disruptie van de hele industrie; dat zie je straks in alle branches.

Dat soort verdienmodellen bestaan bij de gratie van data en het slim omgaan met data. Bedrijven die nu investeren in een Modern Dataplatform lopen straks voorop en zijn straks de enige nog met bestaansrecht.”

Tijd besparen is het hoogste doel

Wouter legt uit hoe alles wat we zien gebeuren in termen van innovatie, volgens hem altijd draait om het besparen van tijd.

“Als er iets in de wereld is waar we geen grip op hebben, en geen controle over hebben, is het wel de tijd. Alles wat we doen in het leven, of in het bedrijfsleven, draait om het hebben van meer tijd. Maar waar geven we de tijd aan uit?

Neem een heel simpel voorbeeld: navigatie, dat zorgt ervoor dat je direct de juiste afslag neemt, en is dus ook gerelateerd aan het besparen van tijd. Of je boodschappenlijstje op je Albert app – die komt vanzelf met de meest efficiënte looproute door jouw supermarkt. Of Albert komt bezorgen, en dan bespaar je op die manier tijd.

Data vormt daar eigenlijk de basis voor. Ik denk dat in de toekomst die bedrijven succesvol zullen zijn die heel veel data kunnen gebruiken om mensen te helpen om tijd te besparen en om dus een betere kwaliteit van leven te kunnen hebben in de maatschappelijke zin. Mits we die tijd dan opvullen met nieuwe initiatieven.”

Loslaten van hiërarchie

“We gaan daarnaast de hiërarchie loslaten. We denken traditioneel gezien vanuit hiërarchie, vanuit rapportage-structuur. Dus: de laag onder jou aansturen op basis van rapportages, onder andere omdat alleen hoger management zicht had op de cijfers. Omdat data nu steeds meer vrij beschikbaar is, is die hele hiërarchische structuur niet meer relevant. Het gaat steeds meer om wendbare, zelfsturende teams.”

Van autoritair naar inspirerend leiderschap

“Die verschuiving naar zelfsturende teams verandert automatisch ook het leiderschap in organisaties. Nu zien we daarin nog veelal typisch autoritair gedrag en dominante mensen – soms ook wel narcisten – maar ook mensen die heel gestructureerd en methodisch het bedrijf verder willen helpen.

Ik geloof ook dat we straks geen managers meer hebben. We hebben straks leiders die inspireren, motiveren, mensen meekrijgen en in beweging krijgen. Veel meer op het gevoel, op het empathisch vermogen. Mensen die een stip aan de horizon kunnen uitdragen: ‘dáár gaan we met het bedrijf naartoe’. Dat is waar het volgens mij straks om draait.”

Samenwerken rondom inhoud

“Omdat we de traditionele organisatiestructuur gaan loslaten, zul je veel meer te maken krijgen met andere disciplines binnen je organisatie. Dus je zal gaan samenwerken met mensen in je organisatie, met wie samenwerking nu misschien niet voor de hand ligt. We hebben nu alles georganiseerd rondom de afdeling – dus bijvoorbeeld een groepje rondom sales, of marketing, of finance – ik denk dat er straks groepjes worden georganiseerd rondom het onderwerp of scenario waarop je wilt acteren.”

Millennials: zelfsturing

“Waar we nu vooral werken op basis van wat ons verteld wordt, gaan we straks denk ik werken op basis van wat we zelf zien, constateren, en op basis van datgene waar we zelf invulling aan willen geven. De nieuwe generaties – de millennials ook – durven veel meer verantwoordelijkheid te nemen. Hoewel er ook wel wordt gezien dat ze soms op voorhand heel veel verantwoordelijkheid nemen, en dan falen.”

Simon Sinek on Millennials in the workplace

Verantwoordelijkheid nemen

“Ik geloof erin dat als je zelf de verantwoordelijkheid oppakt voor iets, de slagingskans vele malen hoger is dan als je die verantwoordelijkheid opgelegd krijgt. Nu ben ik zelf van ‘81, maar ik denk dat de generatie na mij veel meer die verantwoordelijkheid en autonomie zelf wil pakken.

Het draait allemaal om de drie V’s: je moet vrijheid krijgen, en vertrouwen, en dan moet je je eigen verantwoordelijkheid nemen.”

Het belang van cultuur

Dat alles heeft volgens Wouter ook zijn weerslag op de cultuur binnen organisaties, en op het belang van cultuur. “Het wordt nu al veel gemakkelijker en meer voor de hand liggend om Zzp-er te worden. Daardoor wordt de cultuur in organisaties straks ook veel belangrijker. Je moet straks graag bij elkaar willen horen. Ik vind persoonlijk dat je inhoudelijk nog zo goed bij elkaar kunt passen: als je geen klik hebt met de mensen zul je geen succes kunnen behalen.

Cultuur is op dit moment wat mij betreft het belangrijkste aspect van een bedrijf dat succesvol wil zijn in de toekomst. Samen met leiderschap.

Tuurlijk; je moet de juiste tech gebruiken, de juiste data verzamelen. Maar ik denk dat cultuur en leiderschap de belangrijkste pijlers zijn van de komende jaren. Gartner praat nu niet alleen meer over data-gedreven organisaties, maar ook over data-gedreven cultuur. Ik denk dat dat een hele goede ontwikkeling is.”

Iedereen Analist

Ik vroeg Wouter welke typen mensen en welke skillsets we in de toekomst nodig zullen hebben. Wouter: “Ik ben ervan overtuigd dat straks iedereen analytische vaardigheden moet hebben. Welke functie je ook bekleedt – marketing, finance, sales: iedereen moet weten hoe hij of zij het meeste uit data kan halen. Iedereen moet data-savvy zijn.

Want: hoe sneller jij je data kunt analyseren, hoe sneller je acties kunt uitzetten om de volgende stap te zetten.

Een recruiter moet straks geen genoegen meer nemen met een CV. Al die data moet in een database zodat je de data kunt analyseren: als ik iemand uit Goeree-Overflakkee aanneem, tussen de 30 en de 40, is mijn slagingspercentage 10%. Maar als ik iemand van dezelfde leeftijd aanneem uit Rotterdam, is mijn slagingspercentage veel hoger. Dat soort zaken moeten we weten.

Dat bespaart weer heel veel tijd, en data kan daar heel goed bij helpen. Maar dat moeten mensen vanuit hun eigen functie veel meer zelf gaan oppakken. We hebben dus veel breder gedeelde data-skills nodig.”

Voorspellend vermogen

“We moeten vooraf kunnen voorspellen wat er eventueel mis kan gaan. Iedereen kan zijn bijdrage leveren aan de data-gedreven organisatie. Dat betekent ook op het directieniveau. Ik zeg niet dat de directie straks alleen nog maar bezig is met data. Maar: de ouderwetse directeur, die wekelijks zijn rapportages ontvangt en op basis daarvan bijstuurt; dat is binnenkort passé.

Je moet elke dag kunnen zien waar jouw bedrijf over een paar maanden staat. Ik denk dat bedrijven veel verder vooruit moeten gaan kijken.”

De gevaren van data-gedreven werken en denken

“We moeten tegelijkertijd zorgen dat we niet allemaal kopietjes van elkaar gaan creëren in bedrijven en in de wereld. Maar ik denk wel dat data kan helpen om in de massa een selectie te maken. Daarmee is het misschien slim om bijvoorbeeld als recruiter juist ook mensen uit te nodigen die buiten je model vallen.

Ook bots of AI hebben hun voordelen en beperkingen: ik denk dat de inzet van bots bijvoorbeeld heel goed kan helpen bij repeterend werk. Bijvoorbeeld bij 5CA, een wereldwijd opererende expert in meertalige customer support: we krijgen 1000 keer deze vraag, en in 1000 gevallen geeft die agent dit als antwoord.

Maar zodra het gaat om iets waarbij creativiteit een rol kan spelen, moeten we zorgen dat data ondersteunend kan zijn, maar dat het vooral niet een leidende rol moet krijgen. Juist empathie en creativiteit gaan in de toekomst het verschil maken, en moeten daar ook de ruimte voor krijgen.”

Leuker werk, minder werken

“Ik denk niet dat we straks allemaal geen werk meer hebben dankzij bots en AI, maar dat we straks allemaal veel leuker werk hebben. Alles wat je niet kunt vangen in een patroon blijft over, en zal dus door een mens opgepakt moeten worden. Misschien dat de wereld wel wat saaier wordt. Stel dat je hier in dit café binnenkomt, je drukt op een knop, en de machine weet die bestelling prima automatisch klaar te zetten, zonder menselijke interactie. Dat is een gekke gedachte.

 

Ook een gekke gedachte: wij zijn nu zelf bezig om data te delen met Facebook, in ruil voor advertenties. Stel je nu voor dat er een moment komt, dat dat soort platforms zeggen: we gaan je gewoon betalen voor je informatie. Als jij deelt wat je in de supermarkt koopt, dan betalen wij je voor die data. Dan zouden we naar een begin van een basisinkomen toe kunnen gaan.

Met een basisinkomen zouden we in principe minder hoeven te werken. Ik denk dat de nieuwe generatie, na mij dus, dat ook echt gaat doen.”

Structuur loslaten

“Ik denk al met al dat we de structuur steeds meer los gaan laten, in alle facetten. Als je de basisschool doorloopt en de middelbare, is plannen heel belangrijk, hetzelfde geldt voor structuur.

En als jij dan nog steeds graag op maandag om acht uur hier wil zijn, en op vrijdag om vijf uur weggaat omdat je de structuur fijn vindt; prima. Als je het wil verdelen over zeven dagen, ook prima, zolang je je verantwoordelijkheid maar pakt. Dat zal dan dus ook impact hebben op je privé/werk balans.”

De logica van de 40-urige werkweek

“Die 40-urige werkweek: we blijven elke keer dat gat dwangmatig invullen.

We moeten er in het bedrijfsleven vanaf dat gebakken lucht loont. Dus aanwezigheid, veertig uur op kantoor zijn – dat dat de mensen zijn die als hoogwaardig gezien worden.

Wat als we straks met behulp van data echt veel productiever worden? De één zal zeggen: ik kan mijn targets halen binnen twintig uur, en ik ga de rest van mijn tijd invullen op het strand. Dat zullen denk ik vooral de mensen van de jongere generaties zijn.

Een ander vult die tijd in bij een andere opdracht, of met impact bij een andere klant of werkgever. Dan wordt het pas echt ‘het nieuwe werken’ zoals dat een jaar of tien geleden gepredikt werd.”

Zingeving voor een betere wereld

“We komen uit een tijd, van onze ouders en grootouders, waarin je je werk niet leuk vond maar voor je gezin buffelde. Letterlijk om brood op de plank te krijgen, zeker net na de oorlog. We gaan nu steeds meer naar een maatschappij toe waarin we de kwaliteit van leven willen hebben waarbij mensen energie krijgen van hun werk. Dat is dus een stukje zingeving.

Als je je beter voelt bij datgene dat de meeste tijd van je leven in beslag neemt – uitgaande van die 40 uur nog steeds, die we misschien wel los gaan laten – dan denk ik dat je oprecht een beter mens wordt. En dat we dus ook met zijn allen een betere maatschappij kunnen vormen.”

Tijd inruilen voor impact

“Ik moet wel eerlijk toegeven: ik ben zelf ook een beetje een workaholic. Ik predik extra tijd voor het gezin, maar ik betrap mezelf er ook op dat ik nadat ik om half acht weg ben gegaan en om zeven uur thuiskom, toch nog even mijn mail open voor werk. Terwijl ik dan juist de gelegenheid heb om ‘kwali-tijd’ door te brengen met mijn vrouw en kinderen. Ik zou daar meer tijd in moeten stoppen, in plaats van weer meer in mijn werk.

Misschien ben ik ook wel één van die mensen, realiseer ik me. Dat ik geneigd ben om de tijd die ik bespaar door slimmer te werken, toch maar weer op te vullen. Maar wanneer bereik je dan het punt dat je ‘maximaal productief’ bent? Waar is het eindpunt?

Misschien gaat het die kant wel op voor organisaties in de toekomst. En natuurlijk voor onszelf. In plaats van uren, winst, omzet, et cetera, moeten we juist gaan kijken naar: ‘Welke impact heb je in de wereld? Welke tijd maak je voor mensen vrij?’ Tijd vrijmaken voor mensen heeft dan twee verschillende, maar even belangrijke betekenissen.“

The 21 hour work week | Anna Coote | TEDxGhent

Het oude het oude laten

Ik vroeg Wouter wat organisaties de komende twee á drie jaar moeten doen om in de toekomst succesvol en relevant te kunnen zijn. Wouter: “Organisaties moeten nu vooral oude denkpatronen doorbreken, en zichzelf er echt toe dwingen om dat te doen. Goed beseffen dat de waarheid waarmee je bent opgevoed, niet de realiteit van nu is. Daarmee dus ook hiërarchie loslaten.

Beseffen dat de nieuwe generatie, die dus minder werkervaring heeft, ook op hun eigen manier een bijdrage kan leveren. Beseffen dat het niet meer gaat om ‘wie heeft de meeste werkervaring’ maar ‘iedereen heeft zijn eigen relevante en waardevolle perspectief’.”

Loslaten en durven falen

“Daarnaast moeten bedrijven durven te investeren, maar ook durven te de-investeren. Daarmee bedoel ik: als je veel geld hebt geïnvesteerd in iets, dat er toch voor zorgt dat je organisatie niet snel genoeg gaat, niet flexibel genoeg wordt: durf dat dan ook af te schrijven en opnieuw te beginnen.

Verkeerde beslissing, soit, en weer door. Doordat we in een wereld leven van continue verandering, ga je ook vaker de verkeerde beslissing maken. Láát mensen dan ook fouten maken. Laat mensen ook gewoon hun eigen ideeën vormgeven. Stimuleer, motiveer, begeleid, maar laat mensen ook falen.

Dus: loslaten. Vanuit het leiderschap.”

Data voor je laten werken

“En laat sowieso data voor je werken. Besef dat data echt de grondstof van de 21ste eeuw is. Dat heeft ook met oude denkpatronen te maken, natuurlijk. Wees je ervan bewust dat je onderscheidend vermogen in cultuur zit, maar ook in data. Als je nu blijft hangen in die oude wereld, ga je het niet redden.”